فستیوال فیلم کن که به فرانسوی "Le Festival de Cannes" خوانده می شود، در سال 1939 بنیاد نهاده شد، یکی از قدیمی ترین، پرنفوذترین و معتبرترین فستیوالهای فیلم دنیا در کنار فستیوال ونیز و برلین است. فستیوال اختصاصی سالیانه (معمولا در ماه می) در Palais des Festivals et des Congres در شهر کن در جنوب فرانسه برگزار می شود.

تاریخچه:
دراواخر دهه 1930 به دنبال ضربه ناشی از دخالت حکومتهای فاشیستی آلمان و ایتالیا در انتخاب فیلمهای جشنواره های Mostra de Venise و Jean Zay ، وزیر آموزش و پرورش ملی فرانسه تصمیم گرفت تا یک فستیوال بین المللی سینمایی با طرح پیشنهادی فیلیپ ارلانگر و حمایت انگلیس و آمریکا در فرانسه دایر کند. شهرهای بسیاری به عنوان کاندید پیشنهاد شدند مثل Vichy ، Biarritz یا َAlgiers ، ولي در نهایت کن انتخاب شد و بدین گونه فستیوال بین المللی کن متولد شد.

در ژوئن 1939، Louis Lumiere به ریاست اولین دوره فستیوال، که قرار بود از 1 تا 30 سپتامبر 1939 برگزار شود، نائل آمد. حمله آلمان به لهستان در 1 سپتامبر 1939، که انتشار اعلان جنگ علیه آلمان توسط فرانسه و انگلستان را در 3 سپتامبر به دنبال داشت، اولین دوره فستیوال را قبل از آغاز آن به پایان رساند.

بعد از جنگ در سال 1949 فستیوال دوباره آغاز به کار کرد، كه توسط کازینوی قدیمی شهر کن، وزارت امور خارجه فرانسه و شهرداري کن حمایت مالی مي شد. گرچه در ابتدا این فستیوال قصد رقابت با همتای ایتالیاییش را داشت ولی با توافق سری بین دو ملت، قرار شد که این فستیوالهای بین المللی را یک سال در میان برگزار کنند. اولین فستیوال کن موفقیت شایان توجهی کسب کرد، بنابراین وقتی توافق بین فرانسه و ایتالیا منعقد شد به سختی نقد شد و از آن به عنوان کاپیتولاسیون فرانسه نام بردند.

سال بعد در 1947 فستیوال با نام Festival du film de Cannes برگزار شد که گرچه کلمه بین المللی آن حذف شده بود ولي فیلمهای 16 کشور دیگر هم در آن ارائه شد. علاوه بر این مساوات هم در آن رعايت شد و هیات داوران از هر کشور تنها یک نماینده داشت. همچنین فستیوال در محل در حال ساختی که هنوز سقفش کامل نشده بود به نام Palais des Festivals برگزار شد.

فستیوال در سالهای 1948 یا 1950 به علت مشکلات بودجه ای دایر نشد و رقابتی برای همتای ونیزی خودش در آن سالها ایجاد نکرد. در سال 1951 برای ایجاد روابط بهتر بین فرانسه و ایتالیا فستیوال کن به بهار منتقل شد گرچه زمان برگزاری Mostra در پاییز باقی ماند.


در سال 1955 نخل طلایی (Palme d'Or ) جایگزین جایزه بزرگ فستیوال که تا آن سال اهدا می شد، گشت. در سال 1959 بازار فیلم دایر شد که به فستیوال وجهه تجاری داده و داد و ستد بین خریدار و فروشنده را در صنعت فیلمسازی تسهیل کرد. امروزه این بازار اولین سکوی بین المللی تجارت فیلم است.

در 1962 هفته منتقدان بین المللی به عنوان اولین بخش موازی فستیوال فیلم کن، توسط اتحادیه منتقدان فرانسوی فیلم به وجود آمد. هدف آن عرضه اولین و دومین کار کارگردانان سراسر دنیا بدون گرایش تجاری بود. در سال 1965 تجلیلی از Jean Cocteau صورت گرفت و او رییس افتخاری تمام دوره ها لقب گرفت. سال بعد Olivia de Havilland اولین زن رییس فستیوال نام گرفت.

در سال 1968 فستیوال در 19 می 1968 متوقف شد. برخی کارگردانان مثل Carlos Saura یا Milos Forman فیلمهای خود را از مسابقه پس گرفتند و در 18 می، رییس هیات داوران Louis Malle همراه با گروهی از کارگردانان برای ابراز وحدت با دانشجویان و اعتصابات سراسر فرانسه و نیز در اعتراض به اخراج رییس وقت Cinematheque Francaise ، پروژكتور ها را متوقف کردند. فیلمسازان موفق به تثبیت مقام رییس سینماتک شدند و در همان سال جامعه کارگردانان فیلم (SRF ) را تاسیس کردند. در سال 1969، SRF به رهبری Pierre-Henri Deleau هفته کارگردانان را ایجاد کرد، یک بخش غیر رقابتی که فیلمهایی از سراسر دنیا را انتخاب کرده و با داوری مستقل خود در انتخاب فیلم متمایز می شود.

در خلال دهه 1970 تغییرات مهمی در فستیوال رخ داد. در 1972، Robert Favre Le Bret به عنوان رییس جدید و Maurice Bessy به عنوان مدیر اجرایی انتخاب شد. او بلافاصله تغییر مهمی در انتخاب فیلمهای شرکت کننده ایجاد کرد. تا آن تاریخ، کشورهای مختلفی انتخاب می شدند که فیلمها نماینده آنها در فستیوال باشد. Bessy یک کمیته برای انتخاب فیلمهای فرانسوی و یک کمیته برای فیلمهای خارجی ایجاد کرد. در سال 1978، Gilles Jacob ریاست فستیوال را به عهده گرفت و جایزه دوربين طلايي Camera d'Or و بخش توجه ویژه Un Certain Regard را ایجاد نمود. تغییر دیگر کاهش زمان فستیوال به 13 روز و به این ترتیب کاهش فیلمهای انتخابی بود؛ همچنین تا آن تاریخ هیات داوران ترکیبی از اجزای آکادمی فیلم تشکیل شده بود و Jacob شروع به معرفی چهره های سرشناس و حرفه ای صنعت فیلم برای هیات نمود.

در سال 1983 فضای بزرگتری برای میزبانی فستیوال ساخته شد به نامPalis des Festivals et des Congres که با نام "The Bunker" يا "پناهگاه" شناخته مي شد و تحریکات بسیاری علیه آن صورت گرفت.

تا 1995 که Gilles Jacob آخرین بخش گزینش رسمی را ايجاد کرد Cinefondation ای وجود نداشت. هدف آن حمایت از تولیدات فیلم سراسر دنیا و کمک به ورود نویسندگان سناریوی جدید در حوزه افراد مشهور است. "سینه فونداسیون" در سال 2000 با افزوده شدنLa Residence و در 2005 با L'Atelier تکمیل شد. ضمنا فستیوال در سال 2000 رییس کنونی خود Gilles Jacob را به دست آورد و در سال 2002 رسما نام Festival de Cannes را اتخاذ کرد.


برنامه های فستیوال:

انتخابات رسمی - رویداد اصلی فستیوال:
بخش مسابقه (20 فیلم برای به دست آوردن نخل طلایی رقابت می کنند. این فیلمها در سینمای Lumiere نمایش داده می شوند). توجه ویژه (20 فیلم از فرهنگهای دور و نزدیک، کارهای اریجینال و متفاوت انتخاب می شوند. این فیلمها در Salle Debussy نمایش داده می شوند).
بخش خارج از مسابقه (این فیلمها در سینمای Lumiere اکران می شوند ولی برای دریافت جایزه اصلی رقابت نمی کنند). نمایش ویژه (کمیته گزینش، برای این فیلمها محلی را انتخاب می کند که منطبق با هویت مخصوص آنها باشد). سينه فونداسيون (قریب 15 فیلم متحرک کوتاه و طويل رسانه ای از دانشکده های فیلمسازی دنیا در Salle Bunuel نمایش داده می شوند).
فیلم کوتاه (فیلمهای کوتاهی که برای دریافت نخل طلایی بهترین فیلم کوتاه رقابت می کنند در سینماهای Bunuel و Debussy ارائه می شوند).

بخشهای موازی - برنامه های غیررقابتی که به کشف سایر جنبه های سینما اختصاص داده شده:
Cannes Classic: كن كلاسيك (برای تجلیل از میراث سینما با هدف برجسته کردن کارهای قدیمی و با نمایش کپی های نو یا تعمیر شده).

Touts les Cinemas du Monde: همه سينماهاي جهان (نشاط و تنوع سینمای دنیا را به معرض نمایش می گذارد. هر روز از یک کشور دعوت می شود تا با نمایش دسته ای از فیلمهای بلند و کوتاهش از فرهنگ بی مانند، هویت و کارهای اخیرش تجلیل شود).

Camera d'Or: دوربین طلایی (به بهترین فیلم فستیوال با انتخاب از بین تازه کارهای نمایش داده شده در بخش رسمی، دوهفته کارگردانان و بهترینهای هفته نقد بین المللی جایزه می دهد).

Cinema de la Plage: سينماي ساحلي (نمایشی از کلاسیک های کن و فیلمهای بخش خارج از مسابقه برای توده مردم در ساحل Mace که قبل از آن برنامه ای که به موسیقی فیلم اختصاص دارد، ترتیب داده می شود).

سایر بخشها:
شب كارگردانان Directors' Fortnight
هفته منتقدين بين المللي International Critics' Week

رویدادها:
Marche du Film (شلوغترین بازار فیلم دنیا)
کلاسهای استادی (برای عموم به وسیله مشهورترین فیلمسازان دنیا ارائه می شود).
بزرگداشت (از برجسته ترین هنرمندان سراسر دنیا با اهدای Trophee فستیوال تجلیل می شود و بعد از آن یکی از فیلمهای آنان نمایش داده می شود).
نمایشگاه (هر سال، یک هنرمند، بدنه کار و یا یک موضوع سینمایی مرکز توجه نمایشگاه شده که رویداد برنامه را با تنوع و گونانونی نشان می دهد).

هیات داوران:
قبل از هر جشنواره، هیات مدیران فستیوال، هیات داوران را تعیین می کند که مسولیت انتخاب برندگان کن را به عهده دارند. داوران از دامنه وسیعی از هنرمندان بین المللی، براساس سابقه کار و شهرت حرفه ايشان، انتخاب می شوند.

فیلمهای بلند: یک هیات داوران بین المللی که از یک رییس و چندین شخصیت مشهور سینمایی تشکیل شده و جایزه های فیلمهای بلند مسابقه را تعیین می کنند.
Cinefondation و فیلم کوتاه: متشکل از یک رییس و 4 شخصیت سینمایی است. که به بهترین فیلم کوتاه و 3 تا از بهترین فیلمهای Cinefondation جایزه اهدا می کند.
توجه ویژه: از یک رییس، روزنامه نگاران و متخصصان صنعت فيلم تشکیل می شود. این هیات جایزه توجه ویژه را به بهترین فیلم می دهد و ازین گذشته می تواند از دو فیلم دیگر تجلیل کند.
دوربين طلايي: از یک رییس، کارگردانان، تکنیسینها و منتقدان فرانسوی و بین المللی تشکیل می شود. آنها به بهترین فیلم اول كارگردانهاي هر رشته جایزه می دهند.


جوایز:
معتبرترین جایزه کن نخل طلایی بهترین فیلم است.

مسابقات:
نخل طلایی
جایزه بزرگ فستیوال
بهترین هنرپیشه زن
بهترین هنرپیشه مرد
بهترین کارگردان
بهترین فیلمنامه
جایزه هیات داوران
بهترین فیلم کوتاه

سایر بخش ها:
جایزه احترامات ویژه
جایزه Cinefondation
دوربین طلایی

جوایز اعطایی واحدهای مستقل:
جایزه هيئت بین المللی منتقدان فیلم
جايزه ولكان Vulcain Prize به یک هنرمند فنی توسط C.S.T. اهدا می شود
جوایز هفته منتقدان بین المللی
جایزه هیات داوران جهانی


اطلاعات تماس و لينكها:

وب سايت رسمي جشنواره