یکی از کشور های موفق در ساخت انیمیشن، مجارستان می باشد. گیولا ماچکاشی (Gyula Macskassy ) پس از جنگ جهانی دوم شکل جدیدی از انیمیشن را – که قبل از جنگ محدود به فیلم های آموزشی، تبلیغاتی و یا خبری بود - در این کشور ارائه کرد. اگر چه کارهای نخست این کارگردان مانندThe Cockerel's Diamond Coin و یا Two Little Oxen برای کودکان و بر اساس افسانه ها و داستان های عامیانه ساخته شده بود اما در دهه 60 میلادی به ساخت فیلم هایی با موضوعات جدی و برای بزرگسالان نیز روی آورد. در این زمینه می توان به دو فیلم The Pencil And The Eraser و Duel اشاره کرد. Duel فیلمی است ضد جنگ که در سال 1961 موفق به دریافت جایزه بهترین انیمیشن کوتاه از جشنواره فیلم کن گردید. این فیلم رویارویی مارس، خدای جنگ و یک دانشمند را نشان می دهد که به شکست مارس می انجامد.
Duel ساخته گیولا ماچکاشی
مهمترین استودیو های ساخت انیمیشن در مجارستان قبل از سال 1990، پانونیا فیلم (Pannonia Film ) و بلابالاژ (Bela Balazs Studio ) بودند. به دنبال سقوط نظام کمونیستی، بحران اقتصادی دامنگیر این کشور شد و تولید فیلم های انیمیشن به حداقل خود رسید. با بهبود اوضاع اقتصادی در سال های پایانی دهه 90 وضعیت انیمیشن نیز رضایت بخش گردید. امروزه در کنار استودیو های قدیمی تعدادی استودیوی تازه تاسیس مانند Duna Workshop و Kedd نیز فعالیت می کنند.
لوگوی استودیو پانونیا فیلم
در ادامه به معرفی مهمترین فیلمسازان مجارستان، پس از جنگ جهانی دوم تا به امروز می پردازیم:
آتیلا دارگی - Attila Dargay
1927 - 2009
بیشتر شهرت او به خاطر ساخت سریال پُم پُم (Pom Pom ) و همچنین فیلم های بلندی چون مَتِ غاز چران (Mattie The Goose-boy ) و ووک، روباه کوچک (Vuk: The Little Fox ) می باشد. فیلم Vuk در سال 1981 ساخته شده و درباره روباه کوچکی است که روزی هنگام بازگشت به خانه متوجه می شود یک شکارچی همه اعضای خانواده اش را کشته است. از آن پس روباهی به نام کاراک او را نزد خود نگه داشته و امور زندگی را به او آموزش می دهد. هنگامی که ووک، روباه بزرگ و بالغی می شود انتقام خانواده اش را از شکارچی و سگ هایش می گیرد.
ووک، روباه کوچک ساخته آتیلا دارگی
اُتو فوکی در ساخت فیلم هایش از تکنیک استاپ موشن استفاده می کند. او آثار خود را به کمک اشیای معمولی دور و بر خود می سازد؛ گاهی با تعدادی لوبیا و قوطی کنسرو (در فیلم Babfilm ) و گاهی نیز با دستکش، چراغ قوه، چکش و فنر (در فیلم The Apple Thieves ). داستان فیلم هایش بسیار ساده است. به عنوان مثال فیلم The Apple Thieves ماجرای دزدیده شدن یک سیب توسط دو دستکش است!
یوشِف نِپ - Josef Nepp
1934 - ...
نِپ یکی از طنز پردازان انیمیشن مجارستان است. طنز های او بیشتر جنبه سرگرمی دارند. از مهمترین فیلم های او می توان به Passion ، The Story Of A Beatle و Five Minutes Of Murder اشاره کرد.
گیورگی کُواسنای - Gyorgy Kovasznai
1934 - 1983
گیورگی کُواسنای، نخستین انیماتور مجارستانی بود که موفق به ترکیب هوشمندانه ی دو فرم مختلف هنری گردید: "رنگ، شکل و خط" با "صدا و ضرب موسیقی". این هنرمند در ساخت فیلم هایش از تکنیک های متنوعی از جمله نقاشی رنگ روغن، کات اوت و کُلاژ استفاده می کرد. مهمترین فیلم های او Metamorphoses، Reflections، Ca Ira و Memory Of The Summer Of '74 می باشند. کُواسنای در فیلم Ca Ira انقلاب کبیر فرانسه را به تصویر می کشد و در Memory Of The Summer Of '74 صحنه هایی زیبا از شهر بوداپشت مانند خیابان ها و پل ها، قلعه ی بودا، رودخانه ی دانوب، معاشقه ی دختران و پسران و رقص و پایکوبی مردم را که با موسیقی مجارستانی و راک اند رول تلفیق شده است نشان می دهد.
Ca Ira ساخته گیورگی کُواسنای
او هنرمندی خودآموخته با گرایش شدید به پاپ آرت (Pop Art ) بود. نخستین انیمیشن کوتاه خود را در سال 1967 ساخت. در سال 1968 با فیلم زیبای Kidnapping Of The Sun And The Moon به شهرت رسید. در این فیلم هیولایی با بلعیدن خورشید، ماه و ستارگان تاریکی را بر زمین حکمفرما می کند. سرانجام فردی به پا خاسته، به جنگ هیولا می رود و با شکست دادن او روشنایی را به زمین باز می گرداند. جشن و پایکوبی مردم که با قطعه معروف O Fortuna اثر کارل اُرف (Carl Orff ) آهنگساز آلمانی همراه است یکی از بیاد ماندنی ترین سکانس های فیلم است.
او در ادامه، فیلم های Time Of The Barbarian (سال 1971) و The Year Of 1812 (سال 1972) را با استفاده از تکنیک کُلاژ و کات-اوت ساخت. اولی به بیان مسائلی چون پیشرفت، فناوری و آلودگی می پردازد و دومی نابودی انسان ها را در جنگ میان قدرت ها نشان می دهد. از دیگر فیلم های مطرح این کارگردان می توان به Allegro Vivace و The Advent Of Light اشاره کرد.
The Year Of 1812 ساخته شَندور رایزنبوکلر
بلا وایدا یکی دیگر از طنز پردازان انیمیشن مجارستان است. مهمترین فیلم او Moto Perpetuo می باشد که در سال 1981 موفق به دریافت نخل طلایی از جشنواره فیلم کن گردید. این فیلم درباره مردی است که قصد دارد داخل آسانسوری شود که در آن حوادث عجیب و غریبی رخ می دهد.
Moto Perpetuo ساخته بلا وایدا
یانکوویچ از چهره های فعال پانونیا فیلم است. علاوه بر ساخت فیلم های کوتاه و بلند متعدد، به عنوان انیماتور و یا فیلمنامه نویس با هنرمندان زیادی همکاری کرده است. از مهمترین فیلم های کوتاه او می توان به Inauguration ، Sisyphus و Fight اشاره کرد.
در فیلم Inauguration یک مقام دولتی می خواهد پلی را افتتاح کند اما روبان افتتاحیه قیچی نمی شود. او از هر روشی برای بریدن روبان استفاده می کند اما ناموفق است، سرانجام از دینامیت استفاده کرده و پل را ویران می کند. فیلم Sisyphus از طرح های سیاه و سفید با مرکب هندی ساخته شده است و تلاش های مکرر سیزیف را در غلتاندن سنگ ها به بالای قله کوه نشان می دهد. فیلم Fight در سال 1977 نخل طلایی جشنواره فیلم کن را برای او به ارمغان آورد. این فیلم درباره یک پیکرتراش است. حین شکل گیری پیکره، پیکرتراش نیز رفته رفته شکسته و پیر می شود. سرانجام او می میرد اما پیکره اش باقی می ماند و عمری درازتر از خود او می کند. در اینجا هنر به عنوان راه حلی در برابر پدیده مرگ مطرح شده است.
از فیلم های بلند این کارگردان می توان به Son Of The White Mare (سال 1981) اشاره کرد. این فیلم درباره پسر مادیان سفیدی است که برای آزادی سه شاهزاده خانم به جنگ سه دیو می رود. یانکوویچ در این فیلم با استفاده از سبک های مختلف تصویری مانند آرت دِکو (Art Deco ) و آرت نووُ (Art Nouveau ) فضای غنی ای را خلق کرده است.
Son Of The White Mare ساخته مارسل یانکوویچ
او از دو تکنیک طراحی و انیمیشن خمیری در ساخت فیلم هایش استفاده می کند. در سال 1980 نخستین فیلم خود را با عنوان Fading In Time ساخت. این فیلم با استفاده از طراحی و تغییر دائمی تصاویر زنان و مردان، زندگی بشر را به تصویر می کشد. او در سال 1985 بهترین فیلم خود یعنی The Wind را ساخت که در جشنواره های مختلف حضوری درخشان داشت.
چابا وارگا در کنار فیلم های جدی تعدادی فیلم طنز نیز ساخته است. شخصیت اصلی فیلم های او آگوستا (Augusta ) نام دارد؛ زنی خانه دار و دست و پا چُلُفتی. او مجموعه فیلم های خانم آگوستا را با استفاده از تکنیک انیمیشن خمیری ساخته است. یکی از قسمت های خوب این مجموعه Augusta Feeds Her Child می باشد که در سال 1986 موفق به دریافت جایزه خرس نقره ای از جشنواره فیلم برلین گردید.
فِرنس رُفوس - Ferenc Rofusz
1946 - ...
او در سال 1980 با ساخت فیلم The Fly موفق به دریافت جایزه اسکار شد. در واقع این نخستین جایزه اسکار برای پانونیا فیلم و سینمای انیمیشن مجارستان بود. این فیلم درباره کشته شدن یک مگس از زاویه دید خود مگس است. از دیگر فیلم های مطرح این کارگردان می توان به The Stone ، Deadlock ، Gravity و Ceasefire اشاره کرد.
فیلم Deadlock در سال 1984 ساخته شده است و موضوعی مشابه The Fly دارد، با این تفاوت که این بار شاهد کشته شدن یک مرد توسط جوخه آتش از زاویه دید خود مرد هستیم. فیلم Gravity درباره یک سیب آزادی خواه و پر انرژی است که می خواهد از شاخه درختي کنده شود، اما در برخورد با زمین متلاشی می شود. فیلم زیبای Ceasefire در سال 2003 ساخته شده و محصول کمپانی Cartoon Web Work می باشد. پسر بچه ای خانواده خود را در جنگ از دست داده است. او تنها و سرگردان در میان ویرانه های شهر رویاهای کودکانه خود را دنبال می کند. این فیلم به شیوه سیاه و سفید و با استفاده نادر از رنگ - جهت بیان مفاهیمی خاص - ساخته شده است.
Ceasefire ساخته فِرنس رُفوس
مهمترین فیلم او Rondino نام دارد که در سال 1977 و بر اساس فیلم نامه ای از یوشِف نِپ ساخته شده است. Rondino فیلمی است طنز آمیز درباره شکنجه و ماهیت شکنجه گران.
شندور بکِشی - Sandor Bekesi
1954 - ...
شَندور بکِشی بهترین اثر خود را با عنوان Lights Before Dawn در سال 1984 ساخت. این فیلم زندگی و هنر اِمیل رینود (Emile Reynaud) را با استفاده از تکنیک کات-اوت نشان می دهد. شایان ذکر است که امیل رینود در سال 1877 میلادی با اختراع دستگاهی به نام پراکسینوسکوپ (Praxinoscope ) تحول عظیمی در تولید انیمیشن ایجاد کرد.
گِزا توت - Geza M. Toth
1970 - ...
گِزا توت نخستین فیلم خود را با نام Icarus در سال 1996 ساخت. این فیلم که به شیوه ی استاپ موشن و با استفاده از ماسه و صدف ساخته شده است، درباره ی تلاش های مردیست که می خواهد پرواز کند. فیلم های بعدی او Maestro و Ergo نام دارند که با استفاده از تکنیک سه بعدی کامپیوتری ساخته شده اند. Maestro در سال 2006 نامزد دریافت اسکار گردید.
Ergo ساخته گِزا توت
