انیمیشن مدرن در ایتالیا: از سال 1957 تا امروز
مرکز اصلی تولید انیمیشن در ایتالیا، شهر میلان است. مهمترین استودیوی این شهر در دهه ی 1960 میلادی Gamma Film بود که در زمان خود یکی از بزرگترین استودیو های ساخت انیمیشن در اروپا به شمار می رفت. در سال 1960، برونو بوزتو استودیوی مستقل خود را با نام Bozzetto Film تاسیس کرد که هم اکنون نیز فعال است. از استودیو های جوان شهر میلان The Animation Band (تاسیس: 1996) و De Mas & Partners (تاسیس: 1999) را می توان نام برد. در شهر فلورانس Misseri Studio به خاطر ساخت انیمیشن های خمیری برای کودکان حائز اهمیت است. این استودیو در سال 1986 توسط فرانچسکو میزری تاسیس گردید. شرکت Corona Cinematografica واقع در شهر رُم نیز از سال 1960 تا 1990 آثار موفقی را در زمینه ی انیمیشن ارائه کرد. همچنین دو استودیوی Rainbow (لورتو، تاسیس: 1995) و Maga Animation Studio (مونتزا، تاسیس: 1996) به خاطر ساخت سریال های انیمیشنی دو بعدی و سه بعدی کامپیوتری در خور یادآوری هستند.
لوگوی استودیو انیمیشن Rainbow S.r.l
اُسوالدو پیکاردو فعالیت هنری خود را از دهه ی 1930 همراه با برادران کوسیو آغاز کرد. در سال 1949 در ساخت نخستین انیمیشن بلند ایتالیا با عنوان "برادران دینامیتی" با نینو پاگوت همکاری کرد. در اواخر دهه ی 1950 با آغاز پخش برنامه ی تلویزیونی کاروسِلو به کارگردانی فیلم های تبلیغاتی پرداخت. پیکاردو نخستین اثر مهم خود را در سال 1961 با عنوان Honest Giovanni ساخت. این فیلم، یک سکانس پلان چهار دقیقه ای است که به شیوه ی کات آوت ساخته شده است و به شکلی نمادین نقش ابرقدرت ها را در تحولات سیاسی جهان نشان می دهد. از دیگر آثار این هنرمند می توان به فیلم The Asphodel (سال 1964) اشاره کرد.
Honest Giovanni ساخته ی اُسوالدو پیکاردو
اُسوالدو کاواندولی همیشه به خاطر ساخت سریال خط (The Line) به یاد می ماند. کاراکتر اصلی این فیلم بسیار ساده و با استفاده از خطوط محیطی طراحی شده است و اگر چه در آن جزئیات چهره به کار نرفته است، اما عکس العمل هایی گویا و ویژگی هایی روانشناسانه دارد. این کاراکتر روی یک خط افقی بی انتها راه می رود و با موانع گوناگونی برخورد می کند و همواره از دست هنرمندی که او را طراحی کرده است می خواهد تا برای مشکلاتش راه حلی بیابد.
The Line ساخته ی اُسوالدو کاواندولی
امانوئلا لوزاتی (2007 - 1921) نقاش و طراح صحنه ی تئاتر و جیولیو جیانینی (2009 - 1927) گرافیست و عکاس، در سال 1960 به یکدیگر پیوستند. این دو هنرمند که شیفته ی موسیقی کلاسیک بودند در دوران فعالیت خود تعدادی انیمیشن به شیوه ی کات آوت با رنگ و بافتی بسیار غنی خلق کردند. برجسته ترین آثار آن ها که حاصل خلاقیت لوزاتی در طراحی و رنگ پردازی و تسلط جیانینی بر زمانبندی است، عبارتند از: The Thieving Magpie (سال 1965، برنده ی جایزه ی نخست جشنواره ی انسی و نامزد دریافت اسکار)، Pulcinella (سال 1973، نامزد دریافت اسکار) و The Magic Flute (سال 1978)
The Magic Flute ساخته ی لوزاتی و جیانینی
چیونی کارپی فرزند نقاش معروف، آلدو کارپی، فعالیت فیلمسازی را از اواخر دهه ی 1950 با تشویق های نورمن مک لارن در مجمع ملی فیلم کانادا (NFB) آغاز کرد. او بیشتر آثار خود را به شیوه ی نقاشی مستقیم روی فیلم خام می سازد. کارپی در فیلم هایش از موسیقی مصنوعی (Synthetic Music) استفاده می کند. برای این منظور او با ایجاد خراش در ناحیه ی ساندتراک فیلم، صداهایی را به وجود می آورد و سپس آن ها را با موسیقی واقعی تلفیق می کند. از مهمترین آثار این هنرمند می توان به Point And Counterpoint (سال 1960)، The Maya Bird (سال 1961)، I Will... I Shan't (سال 1962) و Un giorno un aereo (سال 1963) اشاره کرد.
Point And Counterpoint ساخته ی چیونی کارپی
سبک مانفردو مانفردی بیشتر مرهون سنن هنر کلاسیک ایتالیا است تا آثار هنری معاصر این کشور. هنر او منحصر بفرد است. بر خلاف فیلم های لوزاتی که فیگور ها از شکل های گرافیکی ساخته شده اند، فیگور های مانفردی دارای ساختاری حجمی و سه بعدی هستند. آن ها هماهنگی کلاسیک و احساسی از شکل (فرم) را در بر می گیرند. داستان های مانفردی با یکی از بنیادی ترین کشمکش های نوع بشر، یعنی جدال بین خیر و شر سر و کار دارند. آثارش تداعی کننده ی درام های بزرگ ایتالیایی است. [...] خوشبختانه آثار او هرگز به سمت یک پیام تبلیغاتی تنزل نیافته است. در فیلم Labyrinth (سال 1976) او جنبه ی مستند داستان را ترقی می دهد و عمق، ابتکار بصری، سوررئالیسم و پویایی را به ویژگی هایی که جزء ارزش های ثابت هر اثر هنری هستند، اضافه می کند. Labyrinth فیلم شاخص مانفردی است. (1) این فیلم چندین جایزه و همچنین نامزدی دریافت اسکار را برای او به ارمغان آورد.
Labyrinth ساخته ی مانفردو مانفردی
بیشتر شهرت این هنرمند به خاطر ساخت سریال بیست و شش قسمتی Tofffsy است. توفسی، جن کوچکی است که یک گیاه جادویی دارد و به وسیله ی آن دروغ ها را افشا می کند و نقاب از چهره ی افراد حقه باز و رذل بر می دارد.
Tofffsy ساخته ی پیرلوییجی دِماس
تحصیلات اولیه ی برونو بوزتو شامل دروس کلاسیک و چند سالی حقوق و زمین شناسی در دانشگاه بود، اما بعد از ورود به انیمیشن و طراحی در سن 17 سالگی، او در رشته ای به موفقیت رسید که بطور عمده تحت سلطه ی استودیو های هالیوودی از قبیل والت دیزنی، هانا باربرا و بعدها رالف باکشی بود. ویژگی های اصلی بوزتو، فعالیت مستمر و سبک بی نظیرش در طراحی شخصیت های غریب، بویژه کاریکاتور منحصر بفردش می باشند. او با چند خط ساده می تواند ماهیت حقیقی یک شخصیت را معین کند بطوریکه فورا قابل تشخیص است و توجه را جلب می کند. یکی از کاراکتر های اصلی او، آقای روسی (Mr. Rossi) نام دارد که از سال 1960 به بعد در فیلم های کوتاه بیشمار و سه فیلم بلند ظاهر شده و به صورت سمبل "مرد کوچک" ایتالیایی درآمده است؛ مبتکر، مصمم، حریص و مغرور. سرمایه ی نادر بوزتو، توانایی اش در هماهنگی و کنترل پیوستگی داستان، شخصیت پردازی، بسط داستان، افکت های صوتی و موسیقی (که بر رفتار شخصیت هایش تاکید می کند)، طنز (که هرگز از مفهوم موضوع خارج نمی شود) و ایده ها (که در محدوده ی قابلیت فنی انیمیشن هستند) برای رسیدن به نتیجه ی نهایی، می باشد. زیرکی و شوخ طبعی اروپایی اش، که متفاوت با طنز فیزیکی آمریکایی است، به حدی می باشد که او به صورت طنزآمیز ضعف های بشر از قبیل حماقت، حرص و طمع را تفسیر می کند. با این حال، طنز او ملایم است و هرگز تلخ نیست، موعظه و نصیحت نمی کند و در محدوده ی کمدی سنتی ایتالیایی ثابت شده است. تولیدات وسیع او که شامل چندین سریال برای تلویزیون و 6 فیلم بلند انیمیشنی می شود، با فیلم Allegro Non Troppo در سال 1976 به نقطه ی اوج خود رسید. این فیلم، طراحی گرافیک دلپذیر، ارتباط نزدیک بین رقص حرکت و موسیقی، و درجه ای از جریان و پیشرفت بصری که فیلم های انیمیشنی کمی به آن رسیده اند، را با هم ترکیب کرده است. (2) از آثار کوتاه این هنرمند می توان به Life In A Tin (سال 1967)، Self Service (سال 1974)، Mister Tao (سال 1988، برنده ی خرس طلایی جشنواره ی برلین)، Grasshoppers (سال 1991، نامزد دریافت اسکار) و Europe & Italy (سال 1999) اشاره کرد.
Allegro Non Troppo ساخته ی برونو بوزتو
لانفرانکو بالدی (1990 - 1938) و فرانچسکو میزری (- - 1928) هنرمندان خوش ذوقی بودند که با همکاری یکدیگر فیلم هایی زیبا و بدیع برای کودکان ساختند. آثار آن ها عبارتند از: Mio Mao، ماجرا های دو بچه گربه ی خمیری سفید و قرمز؛ Quaq Quao، داستان غاز کوچکی که با استفاده از اُریگامی ساخته شده است؛ The Red And The Blue، فیلمی که ماجرا های آن حول دو شخصیت شبه انسانی خمیری قرمز و آبی می چرخد؛ A.E.I.O.U، فیلمی که با استفاده از ماسه ی خیس ساخته شده است؛ Pozzie، فیلمی که در آن قطرات واقعی آب انیمیت شده است.
Mio Mao ساخته ی بالدی و میزری
گیدو مانولی پس از آنکه به عنوان کارگردان هنری، انیماتور و نویسنده در پروژه های برونو بوزتو فعالیت داشت، فیلم های کوتاه Opera (سال 1973) و Striptease (سال 1977) را با همکاری بوزتو ساخت. پس از آن به صورت مستقل به فیلمسازی پرداخت. جیان آلبرتو بندازی درباره ی این هنرمند می نویسد: "مانولی که شیفته ی ماجرا های دور از انتظار است، در کمدی و فیلمسازی جدی و مبتکر است و مشترکات بسیاری با برخی از هنرمندان آمریکایی دهه های 1930 و 1940 میلادی بویژه تِکس اَوری دارد. او همانند اَوری به موضوعات شهوانی تمایل نشان می دهد، تا جائیکه به نظر می رسد اِروتیسیزم از مهمترین موضوعات مورد علاقه ی او است. [...] سینمای مانولی بطور واضح با پوچی ها و تاریکی هایی که در زندگی روزانه پدیدار می شوند، سر و کار دارد. این یک سینمای غنی و پر از نشاط است، اگر چه اساسا تلخ و گزنده می باشد". (3) مهمترین آثار او عبارتند از: Only A Kiss (سال 1983) که در آن هنرمندی شیفته ی شخصیت سفید برفی که طراحی کرده است می شود، اما سرانجام گرفتار هفت کوتوله شده و توسط جادوگر بدجنس مسموم می شود؛ Incubus (سال 1985) داستان مردی که دیگر قادر به تشخیص تفاوت بین واقعیت و خواب هایش نیست؛ Plus One, Minus One (سال 1987) که به اهمیت حضور و یا عدم حضور یک فرد در جریان یک واقعه می پردازد؛ Use Instructions (سال 1989) که بیماری ها و معضلات زندگی معاصر را به تصویر می کشد.
Incubus ساخته ی گیدو مانولی
جوزپه لاگانا فعالیت هنری خود را ابتدا با عنوان انیماتور در پروژه های برونو بوزتو آغاز کرد، سپس به طور مستقل به فیلمسازی پرداخت. او در سال 1981 نخستین انیمیشن کامپیوتری ایتالیا را با عنوان Pixnocchio ساخت.
مارکو وارونه - Marco Varrone
1968 - ...
مارکو وارونه پس از تحصیل در رشته ی تصویرسازی و طراحی گرافیک، نخستین انیمیشن کوتاه خود را با عنوان Mana در سال 1989 به شیوه ی نقاشی مستقیم روی فیلم خام ساخت که جایزه ای را نیز برایش به ارمغان آورد. تصاویر این فیلم که تداعی کننده ی دیوارنگاری های غار در دوره ی پارینه سنگی است، انسانی را در حال شکار یک حیوان نشان می دهد. از دیگر آثار مطرح این هنرمند می توان به C'era una porta (سال 1995، انیمیشن دو بعدی کامپیوتری) اشاره کرد.
Mana ساخته ی مارکو وارونه
سیمونه ماسی دوره ی انیمیشن را در موسسه ی هنر های زیبای شهر اوربینو گذراند. او از سال 1996 به صورت یک انیماتور مستقل کار کرده است. ماسی نخستین اثر مهم خود را در سال 2006 با عنوان The Memories Of Dogs ساخت که جوایز متعددی را برایش به ارمغان آورد. در این فیلم 8 دقیقه ای تنها سه رنگ سیاه، سفید و قرمز به کار رفته و تصاویر آن با استفاده از پاستل روغنی بر روی کاغذ اجرا شده است. از دیگر آثار برجسته ی این هنرمند می توان فیلم Clouds, Hands (سال 2009) را نام برد.
Clouds, Hands ساخته ی سیمونه ماسی
Blu، نام مستعار یک هنرمند ایتالیایی است که از سال 1999 در زمینه ی هنر خیابانی فعالیت می کند. او فیلم های متعددی را ساخته است که نقاشی هایی را بر دیوار ساختمان ها نشان می دهند که در سرتاسر یک محله یا محیط شهری حرکت می کنند. انیمیشن های او اغلب در محیط های بیرون، که حرکت طبیعی نور به جنبش و نوسان فریم هایش در موقع نمایش کمک می کند، فیلمبرداری می شوند. او همچنین حرکتی دائمی را به صورت نامنظم به دوربین اش اضافه می کند که انرژی و نشاط را به تصویر القاء می کند. در این روش، یک انتخاب زیبایی شناختی و نیز یک مزیت عملی وجود دارد. با حرکت دادن دوربین به صورت نامنظم، بیننده، دوربین اکتیو و حرکت عصبی دائمی را می پذیرد، که به پنهان ساختن هر چیز ناخواسته و برنامه ریزی نشده، نورپردازی و تغییرات مکانی دوربین کمک می کند. این تغییرات ممکن است به صورت طبیعی، به علت تغییر آب و هوا، گذر زمان یا مشکلات پیش بینی نشده رخ دهد. این تکنیک، همانند استاپ موشن، بسیار دشوار و وقت گیر است و هر پلان جهت کامل شدن ممکن است روز ها یا هفته ها زمان ببرد. او می تواند کار را در وسط یک پلان در پایان یک روز متوقف کرده و پس از چند روز دوباره شروع کند، تا آن زمان که تغییر ایجاد شده در تصویر برجسته نباشد. کنترل شرایط خارجی برای مدت زمان طولانی در هوای آزاد غیر ممکن است، اما با این حال زیبایی شناختی و راه حل عملی Blu خیلی خوب کار می کند. از آنجائیکه کل فریم ها خیلی لرزش و حرکت دارند، Blu تصاویر گرافیکی قابل توجه و قوی ای را خلق می کند، مانند فیلم های Muto (سال 2008) و Big Bang Big Boom (سال 2010). چشم بیننده به سمت مورف های دائمی و تصاویر متحرک کشیده می شود و بواسطه ی نوسان و جنبش فریم ها خسته نمی شود. در هر دو فیلم، Blu تصاویرش را از شکل های نقاشی شده ی تخت و گرافیکی تا فرم های سه بعدی که امکان دارد همانطور که از وسط کادر عبور می کنند برخی از عناصر گرافیکی نقاشی شده را بر روی خود حمل کنند، حرکت می دهد. بعضی از اوقات، Blu خود در داخل یا خارج کادر ظاهر می شود تا برخی از مراحل ساخت فیلم را نشان دهد. (4)
Big Bang Big Boom ساخته ی Blu
1. John Halas, Masters Of Animation, Salem House Pub, November 1987, P. 94
2. John Halas, Op. cit, P. 90
3. Giannalberto Bendazzi, Cartoons, Indiana University Press, 1994, P. 297
4. Tom Gasek, Frame By Frame Stop Motion: The Guide To Non-Traditional Animation Techniques, Focal Press, September 2011, P. 42
قسمت:
1 – 2
